Όχι άλλο τσιμέντο!

ΚΑΜΙΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ

(Το κείμενο αυτό μοιράστηκε από φοιτητές της Κατάληψης Αρχιτεκτονικής Ε.Μ.Π. στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών κατά την παρουσίαση της προμελέτης για τη μετατροπή του Ιππόδρομου σε «Κέντρο Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος», το Σάββατο 24/1)

megaronΗ σημερινή παρουσίαση της προμελέτης του «Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος» αποτελεί ένα ακόμα βήμα προς την υλοποίηση του «οράματος» πολιτισμού. Ενός «οράματος» που βάζει ταφόπλακα στη διεκδίκηση των κατοίκων της Καλλιθέας – μιας από τις πιο πυκνοδομημένες στην Αθήνα με σχεδόν μηδενικούς χώρους πρασίνου – για να τους αποδοθεί ο τελευταίος ελεύθερος χώρος της περιοχής.

Μετά το μπάζωμα της παραλίας επί χούντας και την κατασκευή της Λεωφόρου Ποσειδώνος, μετά την ολοκλήρωση της καταστροφής του παραλιακού μετώπου με νέα άχρηστα στους κατοίκους κτίρια για την εξυπηρέτηση της «μεγάλης ιδέας» των Ολυμπιακών Αγώνων το 2004, η κυβέρνηση δωρίζει στο ιδιωτικό κεφάλαιο μια ακόμα έκταση – φιλέτο, τον παλιό ιππόδρομο. Από τα 180 στρέμματα του οικοπέδου παραχωρούνται προς οικοδόμηση και εκμετάλλευση στο ίδρυμα Νιάρχος τα 150, στα 30 από τα οποία θα κτιστούν 55 000 τ.μ. τσιμέντου (τα κτίρια της Λυρικής Σκηνής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης), ενώ τα υπόλοιπα θα γίνουν «εκπαιδευτικό – πολιτιστικό πάρκο» τα σχέδια του οποίου το ίδρυμα διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει.

Παράλληλα η αναθεώρηση των πολεοδομικών σχεδίων της περιοχής, με αυξήσεις του συντελεστή δόμησης και χωροθέτηση νέων εμπορικών χρήσεων, δείχνουν ότι η περιοχή προορίζεται για ένα νέο εμπορικό – επιχειρηματικό – «πολιτιστικό» υπερτοπικό κέντρο, πράγμα που σημαίνει ένταση της κυκλοφορίας, επιβάρυνση του μικροκλίματος, του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής στην περιοχή. Το αίτημα των κατοίκων για ελεύθερη πρόσβαση στην παραλία και για ενιαίο δημόσιο άλσος υψηλού πρασίνου στον ιππόδρομο και την παραλία αντιμετωπίζεται στην πράξη από τους κρατούντες με κοροϊδία. Το μόνο σίγουρο είναι ότι με την κίνηση αυτή, σε συνδυασμό με την παραχώρηση των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων σε άλλη εταιρεία προς εκμετάλλευση, η πόλη και οι κάτοικοί της αποκόπτονται οριστικά από την θάλασσα.

Το παραπάνω σενάριο, του ξεπουλήματος και απόδοσης των ελευθέρων χώρων στο ιδιωτικό κεφάλαιο, της μετατροπής τους σε πεδίο κερδοσκοπίας ενώ ταυτόχρονα αποκλείεται η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων από αυτούς, είναι δυστυχώς ο κανόνας στην Αθήνα. Το βλέπουμε να επαναλαμβάνεται στον Ελαιώνα, στο Ελληνικό, στο Γουδί και σε αμέτρητους άλλους μικρότερους χώρους. Στην Αθήνα των 2τ.μ. πρασίνου ανά κάτοικο δεν υπάρχει κανένα άλλο περιθώριο επιβάρυνσης του δημοσίου χώρου με μπετόν.

Και αν όλα αυτά γίνονται πολλές φορές υπό το πρόσχημα του «πολιτισμού» διερωτόμαστε για ποιον πολιτισμό μας μιλούν; Για τον πολιτισμό των «κοινωφελών ιδρυμάτων» (όπως και το Μέγαρο Μουσικής του ιδρύματος Λαμπράκη) που γίνεται εμπόρευμα και αποκλείει όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα, τους εργαζόμενους, τους άνεργους, τους μετανάστες και την νεολαία; Για τον πολιτισμό που καταπατά τους τελευταίους ελεύθερους χώρους;

Η υλοποίηση της πολιτικής αυτής, των «μεγάλων έργων» πολιτιστικών και μη, των αναπλάσεων και «εξευγενισμού» περιοχών της πόλης, δεν γίνονται έτσι απλά, χρειάζονται την συμβολή και της αρχιτεκτονικής. Τη συμβολή του αρχιτέκτονα όχι απλά ως εργολάβου – σχεδιαστή, αλλά και ως αυτού που «νομιμοποιεί» με την «υψηλή αισθητική» στις συνειδήσεις του κόσμου, τέτοιου είδους εκμεταλλεύσεις και παραχωρήσεις.

Απέναντι στην κυρίαρχη πολιτική της εκμετάλλευσης, της κερδοσκοπίας, του ξεπουλήματος, του αποκλεισμού ξέρουμε ότι υπάρχουν και τα κινήματα πόλης και υπεράσπισης των ελευθέρων χώρων σε κάθε γειτονιά, ξέρουμε ότι υπάρχει ο αντίλογος στους δρόμους, ο αντίλογος της αμφισβήτησης και του αγώνα.

ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΕΜΠ

Explore posts in the same categories: Παραλία - Ιππόδρομος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: